NARSİST KİŞİLİK BOZUKLUĞU

Asagidakilerden en az besinin varligi ile eriskinligin erken donemleri de baslayan, ustunluk hisleri, begenilme ihtiyaci ve kendini baskasinin yerine koyamayip, insanlara uygun yaklasimlarda bulunamama ile seyreden bir rahatsizliktir.



1 - Kendisinin baskalarindan cok daha onemli oldugu duygusu icindedir. (gosterdigi basarilari, sahip oldugu becerilerini cok daha olaganustu olarak gorup, yeterli bir temeli olmamasina karsin cok degerli ve yuksek bir sahsiyet olarak bilinmeyi bekler.)

2 - Dusunceleri, hayalleri buyuk bir guc, engin bir deha, kusursuz bir guzellik ve mukemmel, sonsuz sevgi uzerinedir.

3 - Ozel, benzeri olmayan biri olup, kendisini ancak cok zeki ve ustun nitelikli kisilerin anlayabilecegini dusunur ve sadece bu kisilerle iliski kurup, dostlarini bu kisilerden secmeyi dusunur.

4 - Cevresindekiler tarafindan cok begenilmeyi bekler.

5 - Hak ettigi duygusu icindedir. Sahsina ozel, basvuran diger kisilerden farkli bir tedavi uygulanacagi dusunceleri ve davranislari icindedir.

6 - Diger insanlarla karsilikli iliskilerinde bencilce, cikar dusunerek hareket eder. Baskalarinin zaaflarindan yararlanip, hedeflerine ulasmayi gozetir.

7 - Kendini diger kisilerin yerine koyup, onlarin hissettikleri, dusundukleri ya da ihtiyaclari konularini anlamaya ve bunlara saygi duymaya isteksizdir.

8 - Genellikle baskalarinin basarilari, yaptiklari, degerleri ve onlarin genel olarak varliklarini kiskanabilirler. Digerlerinin de kendilerini kiskandigini dusunurler.

9 - Kendini begenmis, ukala ve kustahca tutumlar icine girerler.



Kendilerinin cok onemli, vazgecilemez olduklari seklinde bir dusunce icerikleri vardir. Halk arasinda "Buyuk daglari ben yarattim" denen tavirlar icindedirler, gosterisci ve kendini metheden konusma ve davranislar icindedirler. Bunlarin karsiliginda bekledikleri ilgi, ovgu, hayranlik ifadeleri ile karsilasmadiklarinda hayrete dusup, hayal kirikligi ve mutsuzluk donemleri yasayabilirler. Baskalarinin da kendi basarilarindaki katkisini gozardi edip, onlari hesaba katmazlar. Otorite ya da ust duzey kisilerle ilesim kurmak icin cabalayip, baglanti kurduklari bu kisilere abartili nitelikler atfederler. Bu sekilde kendilerini de bu kisilerden varsayarlar. Daima bir kurumun en yetkilisi ( bashekim, profesor, mudur, komutan, isveren vs.) gibi en yetkili ile iletisime gecip, digerlerinin fikirlerine aldirmazlar.



Devamli olarak birseyde ne kadar iyi olduklari, oradakilerin kendilerini nasil elustunde tutup, deger verdigi, sevgi ve saygiyle karsilandigi uzerinde dusunurler. Cevrelerinden surekli ovgu, alkis beklerler. Sira beklemek, izin istemek, yol vermek onlarin sozlugunde olmayan kavramlardir. Cunku kendilerine gore herseye haklari vardir ve daima bir oncelikleri oldugu dusuncesi icindedirler. Baskalarindan bu konularda destek ve yardim goremediklerinde ofkelenirler. Baskalarini kendi isleri ve keyfi icin kole gibi kullanabilir, yakin cevrelerini ust duzey ya da kendilerini pohpohlayacak kisilerden secerler (en guzel, en taninmis kisiyle gorunmek, arkadaslik etmek, bu amacla o tur kisilerin bulundugu sosyal klup, derneklere girip, faaliyetlerde bulunmak gibi).



Diger kisilerin icinde bulunduklari durumlar konusunda asagilayici, elestirici, ilgisiz ve hafife alir bir tavir sergilerken, kendinin karsilastiklarini derinlemesine aktarmaya calisarak cifte standart uygulayabilirler.

Herkesin basarisina haset edip, onlarin hic birseye layik olmadiklari, kendilerinin de isterlerse kolayca onu yapabileceklerini dusunurler.

Kendilerine yapilan en ufak yapici elestiri ya da duzeltme, ekleme ve oneri bu kisileri agir bir sekilde yaralayabilir. Bu durumda kucuk dusmus, mahvolmus, ortada birakilmis hissesebilirler. Bu durumda aniden hiddetlenip, kirici olabilirler. Bunlardan oturu sosyal iliskileri bozuk olup basarilari devamli olamaz. Baskalari ile yarisma gerektiren islerde yenilme riski nedeniyle, bu islere karsi isteksizlikleri is ve sosyal hayatta beklenen duzeyin altina dusmelerine yol acabilir.



Birlikte bulunabilen rahatsizliklar:

Major depresyon

Distimi

Anoreksia nervosa

Madde kullanim bozuklugu

Kisilik bozukluklari (histrionik, borderline, antisosyal, paranoid k.b.)

Kimlerde gorulebilmektedir:

Vakalarin yaridan cogunu erkekler olusturmaktadir. Toplumda % 1 den daha az oranda gorulmektedir.



Tedavi:
Bireysel psikoterapi uygulanmalidir. Tedavide kisilige ait abartili beklentiler, dusunceler ve davranislarin uygun ve gercekci olanlarla degisimi, kisilerarasi yaklasimlarin duzeltilmesi ve kirilgan yapi uzerinde calisilir.